ภาษาอังกฤษ ป.1: สอนลูกเขียน A–Z และอ่านด้วยโฟนิกส์ที่บ้าน

สรุปสั้น: ภาษาอังกฤษ ป.1 ควรเริ่มจากอะไร

ภาษาอังกฤษ ป.1 ที่ใช้ได้จริงมี 3 เรื่องหลัก คือ เขียน A–Z ได้ครบทั้งตัวพิมพ์ใหญ่และตัวพิมพ์เล็ก รู้ “เสียง” ของตัวอักษรแต่ละตัว และผสมเสียงอ่านคำสั้นๆ ได้เอง เช่น เห็นคำว่า cat แล้วอ่านได้ว่า แค็ท โดยไม่ต้องมีคนอ่านให้ฟังก่อน เมื่อทำ 3 เรื่องนี้ได้ คำศัพท์ คำที่เห็นบ่อย และประโยคสั้นๆ จะต่อยอดได้ง่ายมาก

หลายบ้านสอนให้ลูกท่อง “เอ บี ซี” และจำคำศัพท์เป็นคำๆ แต่ไม่ได้สอนเสียง เด็กจึงท่องตัวอักษรได้คล่อง แต่ยังอ่านคำใหม่ไม่ออก วิธีที่ได้ผลกว่าคือสอนชื่อตัวคู่กับเสียง แล้วฝึกโฟนิกส์ (phonics) คือการผสมเสียงอ่านคำ ทำวันละ 10–15 นาทีกับพ่อแม่ ภายใน 30 วันเด็ก ป.1 ส่วนใหญ่จะเขียน A–Z ได้ครบและเริ่มอ่านคำ 3 เสียงได้ด้วยตัวเอง บทความนี้มีตาราง A–Z พร้อมเสียงเทียบภาษาไทย วิธีคัดลายมือบนเส้น 4 เส้น วิธีสอนโฟนิกส์ คำศัพท์ และแผน 30 วันให้ทำตาม

ตัวอักษร A–Z: ชื่อตัว เสียง และคำตัวอย่าง

ตัวอักษรอังกฤษทุกตัวมี 2 อย่างที่ต้องรู้ ชื่อตัว คือสิ่งที่เราท่อง เช่น “เอ” และเสียง คือเสียงที่ตัวนั้นทำเมื่ออยู่ในคำ เช่น a ใน apple ออกเสียง /แอะ/ การอ่านคำใช้เสียง ไม่ใช่ชื่อ ตารางนี้จึงมีทั้งสองอย่าง ตัวหนาในคำตัวอย่างคือตำแหน่งของเสียงนั้น

3 ข้อที่ทำให้ออกเสียงตัวอักษรได้ถูกทันที

• พยัญชนะต้องสั้น b คือ /บ/ สั้นๆ แล้วหยุด ไม่ใช่ “เบอ” ยาวๆ ถ้าเติมสระยาวต่อท้าย เวลาผสมเสียง b-a-t จะได้ “เบอ-แอะ-เทอ” แทน bat
• เสียงที่ลากได้ ให้ลาก f s m n l ลากเสียงยาวได้ เช่น /ฟฟฟ/ /ซซซ/ /มมม/ ช่วยให้ผสมเสียงง่ายขึ้น
• ออกเสียงท้ายคำให้ได้ยิน คนไทยมักกลืนเสียงท้ายคำ ให้ได้ยินเสียง t ใน cat และ s ใน bus เบาๆ แต่ชัด

คัดลายมือภาษาอังกฤษบนเส้น 4 เส้น

ตัวอักษรอังกฤษเขียนบนเส้น 4 เส้น คือ เส้นบน เส้นกลาง (มักเป็นเส้นประ) เส้นฐาน และเส้นล่าง ทุกตัวนั่งบนเส้นฐาน ตัวพิมพ์ใหญ่ทุกตัวสูงจากเส้นบนถึงเส้นฐาน ส่วนตัวพิมพ์เล็กแบ่งเป็น 3 กลุ่มตามความสูง

หัวใจของการคัดลายมือให้สวยคือ เริ่มถูกจุด และลากถูกทิศ ตัวกลมเกือบทุกตัว เช่น c o a d g q เริ่มที่ตำแหน่งประมาณ 2 นาฬิกา แล้วโค้งไปทางซ้าย ตัวที่มีไม้ยาว เช่น b h k l ลากไม้จากบนลงล่างก่อนเสมอ ลำดับการฝึกที่ได้ผลคือ ลากนิ้วตามตัวแบบ เขียนทับตามจุด แล้วเขียนเองจากจุดเริ่ม

โฟนิกส์ (phonics) คืออะไร สอนอย่างไร

โฟนิกส์คือวิธีสอนอ่านโดยจับคู่ตัวอักษรกับเสียง แล้วผสมเสียงเป็นคำ แทนการจำคำทั้งคำทีละคำ เมื่อเด็กรู้เสียงของ c a t s u n ก็อ่านได้ทั้ง cat sun sat nut และคำใหม่ที่ไม่เคยเห็นมาก่อน นี่คือเหตุผลที่โฟนิกส์ทำให้เด็กอ่านออกเร็วกว่าการท่องคำศัพท์อย่างเดียว

ขั้นตอนการผสมเสียง (blending) มี 3 ขั้น

1. ชี้ทีละตัว พูดทีละเสียง c /เคอะ/ a /แอะ/ t /เทอะ/ พูดสั้นๆ
2. พูดซ้ำให้เร็วขึ้น ลากนิ้วใต้ตัวอักษรจากซ้ายไปขวา พูดเสียงให้ต่อกันมากขึ้นทุกรอบ
3. รวมเป็นคำเดียว จนได้ยินเป็น cat แล้วถามความหมาย เช่น ชี้รูปแมว

คำ 3 เสียง (CVC words): คำแรกที่เด็กอ่านเองได้

คำ 3 เสียง หรือ CVC words คือคำที่มีพยัญชนะ สระ และพยัญชนะ เช่น cat bed pig dog sun สระตรงกลางเป็นสระเสียงสั้นเสมอ ซึ่งไม่ตรงกับชื่อตัว เช่น i ชื่อ “ไอ” แต่ใน pig ออกเสียง /อิ/ ฝึกทีละสระ สระละ 1 วัน แล้วค่อยปนกัน

เกมเปลี่ยนเสียงเดียว ช่วยให้เด็กฟังเสียงในคำได้แม่นขึ้น เปลี่ยนทีละ 1 เสียงแล้วอ่านคำใหม่ เช่น cat → hat → hot → hop → mop ผลัดกันคิดกับเด็ก ใครคิดคำจริงได้ได้ 1 แต้ม

เสียงสองตัวอักษร sh ch th ck

ตัวอักษร 2 ตัวบางคู่อยู่ติดกันแล้วออกเสียงเป็นเสียงเดียว เรียกว่า digraph (ไดกราฟ) 4 คู่ที่เจอบ่อยที่สุดในคำง่ายๆ คือ sh ch th ck เวลาผสมเสียงให้นับคู่นี้เป็น 1 เสียง เช่น sh-i-p มี 3 เสียง ไม่ใช่ 4

th มี 2 เสียง คือแบบลมล้วนใน thin three และแบบคอสั่นใน this that them ทั้งสองแบบต้องแลบปลายลิ้นออกมาระหว่างฟัน ไม่ใช่ ท หรือ ด แบบภาษาไทย

คำที่เห็นบ่อย (sight words) 20 คำแรก

คำบางคำอยู่ในประโยคเกือบทุกประโยค และหลายคำสะกดตามเสียงไม่ได้ เช่น the you said คำเหล่านี้เรียกว่า sight words ฝึกให้อ่านได้ทันทีที่เห็นโดยไม่ต้องสะกด 20 คำนี้พอให้อ่านประโยคแรกได้ เช่น I see a cat. และ I like the bus.

• Iฉัน
• aหนึ่ง (อัน ตัว)
• the(คำนำหน้านาม)
• isเป็น อยู่
• itมัน
• seeเห็น
• myของฉัน
• andและ
• canทำได้
• toไปยัง
• heเขา (ผู้ชาย)
• sheเธอ (ผู้หญิง)
• weพวกเรา
• youคุณ เธอ
• likeชอบ
• goไป
• lookดู
• atที่
• yesใช่
• noไม่

วิธีฝึก: ทำบัตรคำ 5 ใบต่อวัน อ่านด้วยกันวันละรอบ ใบที่อ่านได้ทันทีภายใน 3 วินาทีแยกไว้กองหนึ่ง ใบที่ยังลังเลอ่านซ้ำพรุ่งนี้ แล้วให้เด็กหาคำเหล่านั้นในนิทานภาษาอังกฤษเล่มสั้นๆ

คำศัพท์ภาษาอังกฤษ ป.1 ที่ควรรู้

คำศัพท์สำหรับเด็ก ป.1 ควรเป็นสิ่งที่เด็กเห็นและจับต้องได้ทุกวัน ฝึกด้วยการชี้ของจริงแล้วพูด เช่น ชี้ที่จมูกแล้วพูด nose หรือนับของในบ้านเป็นภาษาอังกฤษ ได้ผลกว่าการท่องรายการคำ

เกมที่ใช้ได้ดีกับคำศัพท์ร่างกายคือ Simon says ผู้ใหญ่พูด Touch your nose. (แตะจมูก) เด็กแตะตาม แล้วสลับกันเป็นคนสั่ง ส่วนคำศัพท์สีให้เล่น “หาของสีนี้ในบ้าน” เช่น Find something red.

เสียงที่เด็กไทยออกผิดบ่อย

แผนสอนภาษาอังกฤษ ป.1 ใน 30 วัน

วันละ 10–15 นาที ทุกวัน ดีกว่านั่งเรียนนานๆ สัปดาห์ละครั้ง แผนนี้เรียงจากง่ายไปยาก ใช้ได้ทั้งเด็กที่เริ่มจากศูนย์และเด็กที่ท่อง A–Z ได้แล้วแต่ยังอ่านคำไม่ออก

ถ้าลูกท่อง A–Z ได้แล้ว อย่าข้ามช่วงวันที่ 1–15 ไปเลย ให้ใช้ช่วงนี้ฝึกเสียงของตัวอักษรและจุดเริ่มเขียนแทน เด็กที่ท่องได้แต่ไม่รู้เสียงจะไปติดตอนผสมเสียงในวันที่ 16

เทคนิคสอนลูกที่บ้าน แม้พ่อแม่ไม่เก่งภาษาอังกฤษ

• พ่อแม่ไม่ต้องเก่ง ใช้ตารางเสียงในบทความนี้เป็นตัวช่วย และฟังเสียงจริงจากพจนานุกรมที่กดฟังได้ก่อนเริ่มแต่ละวัน
• ทำน้อยแต่ทุกวัน หยุดก่อนเด็กเบื่อ 10 นาทีที่ตั้งใจดีกว่า 40 นาทีที่ฝืน
• ชมเรื่องที่ทำได้ก่อน เช่น “เริ่มตรงจุดสีส้มถูกเลย” แล้วค่อยช่วยแก้ทีละเรื่อง
• เขียนกลับด้านไม่ต้องดุ ให้ลากนิ้วตามตัวแบบใหม่ 2–3 ครั้ง แล้วเขียนอีกครั้ง
• ใช้ของจริง นับของ ชี้สี ชี้ร่างกาย เป็นภาษาอังกฤษระหว่างวัน ไม่ต้องนั่งโต๊ะเสมอ
• อ่านนิทานด้วยกัน ให้เด็กชี้หาคำที่รู้จัก เช่น the cat dog ในหน้าหนังสือ

ดูแบบฝึกสำหรับเด็กทั้งหมดได้ที่หมวด เด็กและครอบครัว หรือดาวน์โหลดตัวอย่างฟรีจากทุกเล่ม